__________________________________
ZIJNE GESCHIEDENIS
Het
regiment werd op 24 October 1830 tot stand gebracht en had als kern eenige
officieren en gegradueerden, van Belgischen oorsprong, van het oud leger der
Nederlanden, namelijk van het 5e Dragonders; laatstvermeld regiment,
gekend onder de benaming van « Chevau-légers belges » was in 1814 gelicht
geworden door Luitenant-generaal Graaf van der Burch, die er de eerste kolonel
van was; het 5e Dragonders onderscheidde zich in de veldslagen bij
Quatre-Bras en te Waterloo.
Het 1e
Lansiers nam op actieve wijze deel aan de verrichtingen van 1830-31, den
veldtocht der tien dagen, het gevecht bij Bautersem, enz...; het ontving zijn
standaard in ‘t begin van 1832 uit de handen van Koning Leopold I en lag in
garnizoen te Namen waar het op 31 Juli 1914, te 21 u. 30, het mobilisatiebevel
ontving. Daar het regiment tot de IVe Legerdivisie behoorde, welke
met de verdediging van de Verstrekte Stelling Namen was belast, kwam het van 5
Augustus af, in aanraking met den vijand. Tot op het oogenblik van den
terugtocht van het Belgisch leger tot achter den IJzer, voerde het vooral
bewakings- en verkenningsopdrachten uit, waarvan er sommige waardig zijn om in
herinnering te blijven; het onderscheidde zich inzonderheid op 13 Augustus, te
Boneffe, waar het een vijandelijk bivak bemachtigde.
Om zijn
schitterend gedrag werd de vermelding « Namen » op zijn standaard geborduurd.
Na den
aftocht van Namen trok het regiment, etappe per etappe, naar Coulommiers
(Frankrijk) van waar het op 3 September per spoor naar Le Havre werd vervoerd.
Den 6n September worden de eskadrons ingescheept voor Zeebrugge, waar
zij den 7n, 8n en 9n ontschepen.
Den 13n
September reeds neemt het 1e Lansiers deel aan de verrichtingen rond
de Versterkte Stelling Antwerpen; den 26n was het te Gijzegem, waar
het 2e eskadron, op bevel van den Koning, bij legerdagorder wordt
vermeld. Den 4n en 5n October had het de eer een opdracht
van zelfopoffering te ontvangen te Schoonaarde-bij-Dendermonde, waar het den
overtocht der Schelde moest beletten: om zijn heldhaftigen weerstand en zijn
bloedige verliezen verwierf het zijne tweede vermelding « Dendermonde »,
waarvoor het later dan ook met den nestel in de kleuren van het Oorlogskruis zou
worden vereerd.
Nadat
het regiment, sedert den val der Versterkte Stelling Antwerpen, den terugtocht
der IVe Legerdivisie had gedekt, kwam het, den namiddag van 18
October, op den linkeroever van den IJzer.
De
loopgravenoorlog stelde een einde aan de epische rol der cavalerie; onverwijld
moest het 1e Lansiers zich aan het hard bedrijf van den infanterist
aanpassen; het leerde al de sectors kennen welke aan de divisie werden
toegewezen: Nieuwpoort, Ramskappelle, Diksmuide, Pervijze, Merkem, Boezinge.
In
Februari 1916 werd er aan het regiment een peloton wielrijders toegevoegd, dat
uit de Jagers van de Burgerwacht van Brussel was gesproten: ‘t waren
oorlogsvrijwilligers, vol geestdrift, wier militaire hoedanigheden bewondering
afdwongen en die gelukkig waren het lot der cavaleristen te komen deelen.
Bij de
reorganisatie van het leger in September werd het 1e Lansiers
gesplitst: de 1e groep ging over naar de Ve Legerdivisie
waar zij, met eene compagnie wielrijders en een escadrille pantserauto’s, de
lichte groepeering der divisie uitmaakten, terwijl de regimentsstaf en de 2e
groep werden aangewezen om een dergelijke groepeering te vormen bij de IVe
Legerdivisie.
Deze
eenheid is het die, bij den dageraad van 28 September 1918, te Rille, het sein
gaf tot het bevrijdingsoffensief dat door het Belgisch leger werd ingezet en dat
de cavaleristen, de wielrijders en de mitrailleurs der pantserauto’s eindelijk
weer in staat stelde hun ware rol te hernemen en den vijand onverpoosd, door de
vlakte van Vlaanderen heen, te achtervolgen tot aan den oever der Leie, waar het
nieuws van den wapenstilstand hen bereikte.
Van
haren kant, terwijl de eerste phase van het offensief werd afgespeeld, bezette
de lichte groepeering der Ve Legerdivisie, met de 5e
Infanteriedivisie, den ganschen sector van Nieuwpoort en van de kust. Den 17n
Octobor trok het de linies over te Pervijze en bereikte de voorhoede der
divisie. Het onderscheidde zich in de gevechten van Maldegem, Balgerhoek en
Ertvelde, waar het de vijandelijke achterhoeden op de vlucht dreef.
Aan de
dapperheid van officieren, onderofficieren en soldaten der lichte groepeeringen
van de IVe en van de Ve Legerdivisie word er hulde
gebracht door de onderscheidenlijke vermeldingen: « Handzame » en «
Vlaanderen 1918 ».
Het
Gedenkteeken van het 1e Lansiers herinnert aan 106 dapperen die voor
het Vaderland zijn gesneuveld.