TEN BOOME

Alex Vinck werd geboren te Boom op 21 december 1926 in de woning Brandstraat n° 7 en is daar opgegroeid. Hij volgde basisonderwijs in de gemeenteschool aan de Hospitaalstraat (nu de gemeentelijke academie voor muziek en woord) en vervolgens aan het Koninklijke Atheneum "Mannekens" van Boom. Zoals bij zo velen in die periode werden zijn perspectieven naar verdere opleiding gefnuikt door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Na de bevrijding begon hij als bordenwasser bij Britse soldaten en daarna is hij kortstondig arbeider geweest in de Antwerpse haven.      

             1938
                

Hij heeft zich gedurende tientallen jaren actief ingezet voor en in het culturele leven van zijn gemeente, met de nadruk op erfgoed en geschiedenis.

Hij was de eerste secretaris van de cultuurraad en is er daarna ook altijd lid van gebleven. Hij lag mee aan de basis van het Gemeentelijk Museum en van de Kunstacademie van Boom. Hij was de oprichter van het gemeentelijk historisch archief (het ABC-archief), waaronder een belangrijk fotoarchief.

Zelf was hij overigens een begenadigde fotograaf, die zijn gemeente op een treffende manier wist te vatten op de gevoelige plaat. Vooral in de jaren tussen 1959 en 1962, toen de teloorgang van de steennijverheid zich begon door te zetten, maakte hij    heel wat foto’s om het beeld van het oude Boom voor het nageslacht te bewaren

                                                                                                                                                                                                                                                                                                    In 1977 met het personeel van het “Middenbureel”
van het gemeentebestuur. In het midden zittend, Schepen Leentje De Saeger

 

Met zijn grote kennis over het verleden van de gemeente werd hij ook aangetrokken als adviseur bij de realisatie van films en documentaires en bij talrijke publicaties van diverse aard, waardoor hij sterk bijdroeg aan de uitstraling van zijn geliefde gemeente. Hij werkte onder meer mee aan twee afleveringen van de kwaliteitsserie "Histories" van Canvas, in het bijzonder de oorlogsdocumentaire "IJzer 1914" in 2000 en een portret van Bobbejaan Schoepen in 2001.

                                                                                                                                                                                                           


                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 In 1983, met echtgenote Margriet Amelinckx

Alex Vinck zal bij het grote publiek het meest in de herinnering blijven door de publicatie van een reeks goed gedocumenteerde en mooi uitgegeven boeken waarin hij de geschiedenis van Boom tot leven brengt. Door zijn geschiedkundige en volkskundige werk heeft hij de lokale identiteit van de Bomenaars vastgelegd en beschreven. Een lijst van de publicaties vindt u elders op deze website. Om zijn geschiedkundige werk een structurele basis te geven richtte hij de vzw Studiecentrum voor Regionale Geschiedenis op, dat hij later omvormde tot een vereniging voor Wetenschappen, Cultuur en Kunst (WeCK). Onder de koepel van deze vereniging verruimde hij samen met echtgenote Margriet zijn activiteiten van de editie van boeken en monografieën naar onder meer podiumvoorstellingen, lezingen en tentoonstellingen.

Bij het drukken van “Boom, van in de oudheid tot het jaar 2000” in 1999. Derde van links is Guido Van Dyck, Schepen voor Cultuur.

Bij het ontvangen van de Gemeentelijke Prijs voor Cultuurverdienste op 6 juni 2000.
Met echtgenote en kinderen: Margriet Amelinckx, Bart Vinck, Alex Vinck, Marjan Vinck

In 2000 kreeg Alex Vinck voor zijn nadrukkelijke inzet op het culturele vlak de tweejaarlijkse Prijs voor Cultuurverdienste van de gemeente Boom.

Het vrijzinnige en socialistische engagement was hem met de paplepel ingegeven door zijn ouders Cesar Vinck en Maria Margaretha (Marguerite) Naegels en vooral door zijn grootvader Alexander "Sander" Vinck, berucht militant van het eerste uur. Zijn moeder, een vrouw met een gouden hart en een groot gevoel voor rechtvaardigheid, was jarenlang secretaris en vervolgens voorzitster van de lokale socialistische vrouwenbeweging. Zij werd ook raadslid bij de COO (de voorloper van het OCMW). Ongetwijfeld heeft zij een diepe invloed gehad op de overtuiging van haar zoon. De jonge Alex gooide zich in de socialistische beweging en werd provinciaal en plaatselijke jeugdleider, administratief partijsecretaris, vlaggendrager, werkpaard in enkele verenigingen, plakker tijdens verkiezingen, enz…

Alex was een idealist met een open kijk op de wereld. Hij leerde de taal Esperanto en correspondeerde met "Esperantisten" van over de gehele wereld. Zijn rechtvaardigheidsgevoel zocht inspiratie. Hij dweepte in zijn jeugd met o.m. Guilliano (een moderne Robin Hood die in Sicilië rijke grondeigenaars beroofde en het geld aan de armen gaf) en met Tito. Toen hij nationaal karavaanleider werd van de Socialistische Jeugd, organiseerde hij dan ook vooral reizen naar Sicilië en Joegoslavië, waar in het begin van de jaren vijftig overigens nog geen toerist te bespeuren was.

De eerlijkheid en rechtlijnigheid van zijn overtuiging bracht hem later vaak in conflict met diegenen die het socialisme, de socialistische partij en zijn idealistische militanten in zijn ogen misbruikten en manipuleerden voor persoonlijke doeleinden, of die de principes op een bekrompen wijze interpreteerden. In de jaren zeventig werd hij daarom een van de voortrekkers van de aanvankelijk succesvolle lokale linkse tendensbeweging "Genster", die zich verzette tegen de afbrokkeling van de socialistische basisprincipes en de ideologische benepenheid bij de toenmalige partijbonzen. Alex werd redacteur van het blad "Genster", waarin hij tal van bijdragen pleegde. Met zijn vrienden van Genster lag hij ook aan de basis van het cultureel-politieke praatcafé "Den Babbel" (nu het café Tabac) aan de Kerkhofstraat, waar hij vooral druk bijgewoonde gespreksavonden organiseerde met geëngageerde auteurs als Piet Van Aken, Paul Koeck, Walter Van den Broeck en anderen.

In die jaren schreef hij samen met Marc van De Velde een driedelig werk over de geschiedenis van de socialistische arbeidersbeweging te Boom. Het eerste deel werd op 1 december 1978 gepresenteerd door de bekende professor en historica Denise De Weerdt. De beide andere delen verschenen in 1979 en 1980. Zijn belangstelling ging ook uit naar het Daensisme, dat niet enkel te Aalst maar ook in de Rupelstreek een sterke aanwezigheid blijkt te hebben gehad. Hij had hiervoor materiaal verzameld, maar heeft dit nooit kunnen verwerken tot een historische bijdrage aan de christelijke arbeidersbeweging. Het archiefmateriaal dat hij samen met Marc Van De Velde had verzameld over de socialistische arbeidersbeweging werd geschonken aan het AMSAB te Antwerpen, waar het nu berust als het "Fonds Alex Vinck".

Na het uiteindelijke verdwijnen van "Genster" einde jaren tachtig, wat voor hem een grote teleurstelling was, bleef hij zich onverminderd geëngageerd op het brede maatschappelijke terrein. Hij stelde zich onafhankelijker op dan voordien, zonder echter zijn socialistische overtuiging te verliezen, die hij toen al wist te koppelen aan een ecologisch bewustzijn. Alex was sinds zijn jeugd en zijn lidmaatschap bij de Natuurvrienden gevoelig voor de waarde van de natuur en betreurde de groeiende aantasting van het leefmilieu. Hij bekommerde zich een tijd om de waterkwaliteit van de beek in het gemeentelijke park en was een aantal jaren lid van een ornithologische wandelvereniging.

Hij bleef tot op het laatste ook zeer gevoelig voor het imago van zijn gemeente. In september 2006 protesteerde hij fel in een brief aan Het Nieuwsblad wegens de volgens hem onterecht negatieve, onvolledige en clichématige weergave van Boom in de artikelenreeks "Het grootste buurtonderzoek in Vlaanderen".

Zijn sociale bewogenheid werd ook merkbaar op een ander terrein. Vanaf het einde van de jaren negentig geeft hij zijn actieve steun aan acties voor de bestrijding van kanker. Op 29 december 2001 zou zijn echtgenote Margriet Amelinckx aan deze ziekte overlijden.

 

Afsluitende avond van de “Kom op tegen Kanker”-actie te Boom, op 24 oktober 1999 in Het Feestpaleis.
Vlnr: Alex Ramael, Herbert Flack, Margriet, Amelinckx en Alex Vinck.

Alex Vinck was ook een sportliefhebber. In zijn jeugd speelde hij zelf voetbal, samen met Raoul Marnef (vader van de huidige burgemeester en een jeugdvriend). Hij was, naar eigen zeggen, lang niet zo getalenteerd als Raoul, maar bleef altijd een voetballiefhebber en was een fervente supporter van "de steenbakkers" van Boom FC.

Ook in de sport kwam zijn veelzijdigheid naar boven. Hij was een goed en enthousiast schaker en trouw lid van een schaakclub ("Lost Boys" in Hoboken). Hij speelde ook vaak via het internet, met spelers uit alle delen van de wereld.
 

Hij was tot op hoge leeftijd actief lid van de bekende Boomse IJsberenclub, waarmee hij elke winter een ijskoude duik nam. Hij werd lid van de club in 1981 en in oktober 2006 kreeg hij de medaille van 25 jaar lidmaatschap. Hij zwom iedere zondag zijn baantjes en, als goed lid, dronk hij zijn jenevertje in het clublokaal. De eerste jaren nam hij deel aan de wedstrijden tijdens de zwemfeesten in januari en tijdens de masterstornooien. In 1988 behaalde hij een eerste prijs in zijn reeks.

Tijdens een schaaktornooi in het Zuiderpershuis te Antwerpen in 1996

Zijn werkkracht, zijn uitstraling en zijn rechtlijnig beleefde overtuigingen wekten onvermijdelijk nijd en hij maakte daardoor wat vijanden. Maar hij had ook vele vrienden die hem hiervoor ten volle waardeerden en respecteerden. Zijn kennissenkring in Boom en erbuiten was zeer uitgebreid en telde heel wat prominente figuren uit de culturele sector, zoals de auteurs Piet Van Aken en Paul Koeck, de muzikant en kunstenaar Camiel Van Breedam, de bluesmuzikant Roland, de acteur Herbert Flack, de regisseur Patrick Le Bon. Zijn referentiepunt bij uitstek bleef echter steeds "zijn" gemeente Boom.

Hij groeide op in een huisgezin waar de culturele ontwikkeling naast het politieke en sociale engagement belangrijk was. Zijn grootouders waren weinig ontwikkelde maar verstandige arbeiders, die zich uit de steengelegen hadden losgewerkt en in de Brandstraat een winkel waren begonnen in diamantslijperalaam, een sector die in die tijd in Boom een belangrijke nijverheid was. Groteva Sander verdiende goed bij door het gladschuren van ingegroefde diamantslijpschijven, een hard en ongezond werk. Daardoor en mede door de opbrengst van de winkel, die gehouden werd door zijn grootmoeder "Grotemoe Marie" (gekend als "Mie de Soh" omdat zij altijd met saai of wol in de weer was) kon zijn vader Cesar aan het begin van de eeuw studeren aan het atheneum van Antwerpen en leerde hij ook viool spelen. Zijn moeder was eveneens muzikaal aangelegd en had net als Cesar een mooie zangstem. Zijn ouders leerden elkaar naar verluidt trouwens kennen bij de muzikale begeleiding van de stomme films na de Eerste Wereldoorlog. In het huis aan de Brandstraat werd dan ook veel gemusiceerd. Hoewel hij zelf nooit musiceerde zou Alex er een grote voorliefde voor de betere muziek aan overhouden.

  
Het gezin Vinck-Naegels in 1937. Vlnr.: Maria, Margaretha, Cesar en Alex

    
Met tweelingzus Maria (1944)

De vader van de huidige cultuurbeleidscoördinator van Boom, Alex Ramael, was een jeugdvriend en klasgenoot van Alex Vinck. Leo ("Leon" op zijn Booms) Ramael uit de Bassinstraat kwam veel aan huis in de Brandstraat, wat in frequentie toenam toen hij verliefd werd op Maria, de tweelingzuster van Alex Vinck. Zij trouwden te Boom in 1948, maar verhuisden in 1951 naar Sint-Gillis bij Brussel en kort daarna naar Evere. Leon en Maria kregen vier kinderen, die zij te Evere grootbrachten. Van hen had naamgenoot Alex wellicht het meeste contact en voeling met de nonkel uit Boom. Hij studeerde zelf geschiedenis aan de VUB en deelde daarmee zijn passie. Einde 1987, toen Alex Vinck op rust ging, kwam hij in dienst bij het gemeentebestuur van Boom als cultuurambtenaar en verhuisde begin 2000 vanuit Evere naar de Bassinstraat, waarmee de cirkel rond was. De jonge neef had regelmatig contact met zijn nonkel, die hij op vele vlakken als zijn mentor beschouwde en die zijn vraagbaak was voor alles wat met erfgoed en geschiedenis van Boom te maken had.

Door zijn functie aan het gemeentebestuur en gemotiveerd door een gemeenschappelijke belangstelling werkte hij met zijn nonkel samen aan verschillende culturele projecten.

In het gemeentelijke fotoarchief bevindt zich een door Alex Vinck in 1961 genomen foto, die door de huidige beheerder gekoesterd wordt. Het is een beeld van de Franse Vijvers. Op de achtergrond, aan de PTS, staat de toenmalige auto van Alex Vinck, een Ford Taunus, die omwille van zijn kleur door de kleine Alex op zijn Booms "de griene" werd genoemd en waarin hij dolgraag meereed. Op de voorgrond ziet men de zesjarige Alex Ramael die, waarschijnlijk bij wijze van aanvullend bewegend element, op verzoek van de fotograaf de trappen aan de stand-beelden van Ernest Wijnants afloopt.

Alex Vinck is ondanks zijn vorderende leeftijd nooit "op rust" gegaan. Zelfs toen hij het slachtoffer werd van een ziekte, die hem tenslotte fataal zou worden, bleef hij zich waar mogelijk bezig houden met culturele projecten. En hij bleef altijd en voor iedereen bereikbaar voor advies.

Zijn laatste publieke optreden was op 23 september 2006 tijdens het feest van seizoensopening van het Cultuurcentrum "De Steiger" in Het Feestpaleis, dat plaatsvond onder het thema "100 jaar cinema te Boom". Bomenaars die naam hadden gemaakt in de film- of tv-wereld en de regisseur van de bekende films "Klinkaart" en "Hellegat" waren eregasten. Alex werd die avond, samen met deze grootheden uit de Vlaamse filmwereld, gelauwerd met een "Boomse Bolder" voor zijn onmisbare historische adviezen bij de realisatie van verschillende films en televisiedocumentaires.

Alex Vinck overleed op zaterdag 10 februari 2007 in het ziekenhuis te Reet. De asverstrooiing op het kerkhof van Boom heeft op 15 februari in beperkte kring plaatsgevonden.

Hij laat een zoon (Bart °1962) en een dochter (Marjan °1964) en drie kleinkinderen na.

Met het heengaan van Alex Vinck verliest Boom éé van zijn meest markante en veelzijdige burgers.

Boven:Tijdens “100 jaar Cinema te Boom” in Het Feestpaleis met vlnr: Paul Koeck, Herbert Flack, Loes Van den Heuvel en Patrick Lebon.
Links:Alex Vinck ontvangt op 23 september 2006 een “Boomse Bolder” uit handen van Rik Röttger, voorzitter van de Raad van Beheer van het Cultuurcentrum “De Steiger”.



 

Publicaties Alex Vinck