TEN BOOME


DE BROEDERKENS-SCHOOL VAN BOOM

OF HOE HET BEGON

Door Walter en Carl Van Kerckhoven

Foto: "Zo was Boom", Alex Vinck

Wat gebeurt er als oud-leerlingen hun oud-leraars gaan opzoeken? Zij brengen een schat aan informatie en interessante foto’s mee. Wij laten u, beste lezer, er dan ook graag mee van genieten.

Vòòr de onafhankelijkheid van ons land waren schoolwetten en het verplicht onderwijs totaal onbekend. Sommige Bomenaars poogden nochtans op eigen houtje kinderen onderricht te geven. Zo onthouden wij namen als Mr. Colliers, die thuis les gaf tegen een billijke vergoeding en Mr.Vercammen die zich specialiseerde in catechismuslessen, zij het a rato van 10 centiemen per les.

Onder het oude gemeentehuis was een niet georganiseerde gemeenteschool ondergebracht onder leiding van Mr. Masquille. Meer bemiddelde ouders betaalden voor hun kinderen private leermeesters; armere gezinnen bleven gewoonlijk van iedere vorm van onderwijs verstoken. Hieraan zou de geestelijke overheid wel verhelpen. Zij namen het op zich om de armen te onderwijzen.

In 1830, onder pastoor van Hamme en de onderpastoors Dockx, Van Zeebroeck, Van den Bergen en Janssens kwam de armenschool tot stand, vooral onder impuls van onderpastoor Van den Bergen. Milddadigheid van Boomse burgers bracht het nodige geld op om in de Hospitaalstraat grond te kopen van de heer Van den Bril. Steenbakkers leverden gratis stenen, pannen en plaveien. De eerste steen werd gelegd op 13 juli 1832.

Het bouwen van de school was nog maar pas beëindigd of deze gebouwen werden als militair hospitaal aangeslagen om zieke Franse soldaten te verzorgen die bij ’t beleg van Antwerpen gekwetst waren. Als vergoeding betaalden de Fransen 200 fr. als loyale vergoeding voor de tijdelijke inbeslagname.

Op 5 januari 1833 hernamen de lessen, zij het door enkele burgers onder de leiding van de onderpastoor. In het jaar 1834 gaf Mgr. Van de Velde, Bomenaar en bisschop van Gent de nodige fondsen om gronden te kopen voor het bouwen van een kapel naast de school. Deze kapel zou op 4 december 1834 ingewijd worden. En omdat de parochiekerk voor die tijd te klein was, werd in deze kapel jarenlang de mis gelezen op zon- en feestdagen voor de schoolgaande jeugd en zelfs volwassenen.

Door de fondatie Van de Velde, gepasseerd voor de notaris op 1 februari 1840, werd de school en de kapel eigendom van de kerkfabriek. In deze akte stonden de erfgenamen van monseigneur Van de Velde hun eigendomsrechten af aan de kerk.

In de winter telde de school tot 500 leerlingen voor 4 klassen, in de zomer 240 leerlingen voor 3 klassen. Onderpastoor Dockx deed zich helpen door moniteurs die elk een groepje van 15 à 20 leerlingen voor zich namen. Dit hield hij vol van 1838 tot 1845. Sinds 1842 liep hij met plannen rond om het onderwijs uit te breiden. Hij kon een Mechels oud-leraar aantrekken en in oktober 1842 opende hij met Mr. Chaskin een Franse klas. In 1844 trok deze heer terug naar Rijsel nadat hij een loonsverhoging niet had verkregen.

Een bijzondere omstandigheid hielp de onderpastoor er door. Voor zaken in Brussel werd hij getroffen door een rang die tuchtvol en beleefd huiswaarts trokken. Een der leerlingen aangesproken door de onderpastoor verschafte alle gevraagde inlichtingen en bracht hem bij broeder directeur Charles. Een warm onthaal volgde; na zijn toestand en verlangens kenbaar te hebben gemaakt, vernam de onderpastoor dat om aan broeders te geraken hij zich moest wenden tot het moederhuis te Namen.

Terug te Boom en na de enthousiaste uiteenzetting van de onderpastoor werd besloten broeders te vragen. In juli 1844 werden de onderhandelingen zowel met het bisdom als met de broeders aangevat. De zaak verliep zo goed dat de belofte werd gedaan om in 1845 met een school en goed onderwijs te beginnen.

Hier dan, op 25 september 1845, begon met de aankomst van de eerste drie broeders, de nieuwste geschiedenis van de school van de broeders der Christelijke Scholen te Boom, die wij in vorige publicaties van "Ten Boome" mochten leren kennen. Ter illustratie publiceren wij nu de beloofde foto’s.

Foto 1: - Vincent, Edmond, Frans, Rene, Michiel- Laurent, Mardair, Antoon

                        Foto 2: Michiel, Vincent, Aloys, Hilaire, Omer, Raphael, Mardair, Laurent

Foto 3: - Broeder Frans, Armand Bal, Marcel Van Camp, Rik Hendrickx, 

Rene Tobback, Juul Michiels, Raymond Bal, Prosper Van Dyck,Broeder Rene

Broeder Edmond, Laurent, Mardair, Antoon, Adriaan en Juliaan

Foto 4: - Rik Hendrickx, Aloys, Pros Van Dyck, Juul Michiels, Rene Tobback,

Marcel Van Camp, Frans Naegels, Armand Bal, Raymond Bal,

Broeder Omer, Broeder Hilaire

 Broeder Vincent, Raphael, Mardair, Laurent, Michiel

Foto 5 : - Pros Van Dyck, Armand Bal, Raymond Bal, Jan Bellon, Jos. Van Camp,

Frans Naegels, Henri Swarts, Marcel Van Camp, Rene Tobback

- Broeder Aloys, Broeder Ulrik-Maria, Broeder Veron Berckmans,

Broeder Emile, Broeder Laurent, Broeder Michiel, Juul Michiels

TERUG NAAR INDEX JAARBOEKEN