TEN BOOME
ROGER PINTENS SENIOR – KOPERKUNSTSMID
Door Theo Van Cammeren
Roger Pintens Senior (° Schelle, 24/07/1931) werd gevierd op het gemeentehuis van Schelle bij zijn zeventigste verjaardag. Reden voor zijn vriend Theo Van Cammeren om hem nogmaals in de bloemetjes te zetten, zoals hij dit eerder deed te Willebroek ter gelegenheid van de tentoonstelling "50 jaar koperkunstsmeedwerk van Roger Pintens Senior" in oktober 1996. Zijn redevoering van toen lees je hieronder.
Geachte Genodigden, Mevrouwen, Mijne Heren,
De MENS is een merkwaardig wezen: een hoogst ingewikkeld, waterachtig, vlees en beendergeval met bloedpomp, adernet, zuurstof- en afvalinstallatie en het voornaamste een hersencomputer. Hij beschikt over een autonoom bewegingssysteem en grijpers, die hem in staat stellen alles en nog wat te verwezenlijken. De vraag is nu: doet hij het? Of wil hij het doen? Verwezenlijkt hij iets?
Voor wat Roger Pintens betreft, mogen wij daar onbetwistbaar positief op antwoorden: Roger doet het! Roger wil het doen en liefst zoveel mogelijk. Roger doet het nu al vijftig jaar en met brio!
Elk ogenblik dat hij zich vrij kan maken, verdwijnt hij naar zijn atelier en schept hij er kopersmeedwerk van hogere schoonheid. Met hamer en aambeeld, met kracht en kunde en een bovenmenselijk geduld wordt daar telkens weer, veer na veer, een gevleugeld kunstwerk opgebouwd.
Wat men er ook van zegge: Kunst is het! Een eigen kunst, een natuurgetrouwe kunst, een duidelijk herkenbare kunst! Eén die je dadelijk aanspreekt. Eén die dadelijk duidelijk op je inwerkt en je ontroerd doet afvragen: Hebben mensenhanden dat gekund?
Geachte genodigden, vandaag bent u bij de gelukkigen, die het voorrecht genieten de vernissage van het werk van Roger Pintens te mogen bijwonen. Sinds 1955 stelt Roger zowat overal in de streek en zelfs ver erbuiten tentoon. Hier te Willebroek is hij een graag geziene gast. Hier stelde hij reeds in 1967, 1974 en 1975 tentoon. Willebroek is hem dus dierbaar.
De talrijke tentoonstellingen die hij nu reeds op zijn actief heeft, gebeurden vaak ten bate van één of ander liefdadig doel. Ondanks zijn opgang bleef Roger altijd MENS. Hij weigerde tot hiertoe elk aanbod om met zijn werk te exposeren in één of andere kunstgalerij, waarvan het winstbejag van de uitbaters meestal het hoofddoel is.
Voor diegene onder u, die nog niet het genoegen mochten smaken kontact te hebben met Roger en zijn kopersmeedwerk, wil ik trachten in het kort een beeld op te hangen van hoe het groeide.
Roger is een man uit onze Rupelstreek, een geboren en getogen Schellenaar. Hij zag het levenslicht in het jaar 1931 in volle crisistijd in een eenvoudig arbeidersgezin dat met zware arbeid in de steenbakkerijen aan de kost moest komen. Van geboorteplanning en voorbehoedsmiddelen was er toen in de verste verte nog geen sprake. Zijn vader was een vitaal man en zijn moeder een gezonde volksvrouw, zodat er niet minder dan acht kinderen in het gezin ronddrentelden. Roger was de jongste: het "kakenestje". Moeder en vader mee-gerekend, maakt dat tien personen, die gehuisvest, gekleed en gevoed moesten worden. Tien hongerige monden stoppen, was toen geen lachertje. Wanneer je, zoals ze dat hier in de streek een beetje brutaal, maar kernachtig zeggen: uit een werkmansbroek kwam, dan waren de kansen om te slagen in het leven van meet af aan veel kleiner dan wanneer je toevallig in de zachte wieg van een welgesteld burger werd gelegd. Roger startte dus met een handicap.
Niettemin ging hij onversaagd zijn gangetje. Hij liep lagere school te Schelle en deed een paar jaartjes middelbaar te Hemiksem. De gezinstoestand maakte het echter noodzakelijk om reeds op 14-jarige leeftijd zijn duit in het zakje te doen. Roger begon op de scheepstimmerwerf Jacobs als nagelheetmaker zijn arbeidersloopbaan. Brutaal kwam hij er als knaap met het gloeiend metaal in aanraking, nog niet beseffend dat dit later zijn passie zou worden.
Na achteraf een paar jaar gewerkt te hebben bij een hoefsmid werd hij aangeworven op de elektriciteitscentrale te Merksem. Hij werd er lasser-smid. In 1955 muteerde hij vandaar naar de dichter bij huis gelegen elektriciteitscentrale INTERESCAUT te Schelle. Dit bedrijf is toen uitgegroeid tot de grootste klassiek producerende eenheid in ons land.
Intussen was Roger op 7 november 1953 in het huwelijksbootje gestapt met Rosa Blommaert, toen een pittig blondje uit Willebroek. Dit verklaart meteen zijn nog immer durende genegenheid voor deze gemeente. Het paar kreeg twee kinderen, Roger en Christl. Zoon Roger junior volgt nu in zijn voetsporen. Hij krijgt eveneens met zijn werk hoe langer hoe meer naam. Zodat vader Roger nu genoodzaakt is senior achter zijn naam te voegen, want de spraakverwarring gaat reeds zijn gang.
Hoe groeide nu de kunstloopbaan van Roger? Als kind ravotte hij vrij als een vogel in de uitgestrekte beemden van de toen nog niet bezoedelde Schelde en Rupel. Spontaan kwam hij er in contact met de natuur en al wat er leeft en gedijt. Op school tekende hij niet onaardig en zijn "meester" ontdekte reeds vroeg Roger zijn natuurlijke artistieke begaafdheid. Met kunstsmeedwerk kwam hij voor het eerst in aanraking langs de heer Smolders, die hem er de eerste knepen van bijbracht. De vriendschap met die gebuur bracht hem rechtstrekks in contact met de heer Magniette, de beheerder van de firma Lamitref in Hemiksem. Deze werd met de tijd Roger zijn grootste sponsor en beschermheer. Hij was trouwens tijdens zijn leven de leverancier van de onmisbare grondstof: het kleurrijke koper, waar Roger nog altijd een voorliefde blijft voor hebben.
Reeds als veertienjarige smeedde Roger zijn eerste werkje: een hagedisje, dat zo levensecht bleek dat men er naar grabbelde. In het begin smeedde hij dingen uit gevonden blikken dozen. Nadien met het koper, waar zijn begrijpende moeder geld voor uitspaarde op haar schamel huishoudbudget.
Na een schuchtere start ging het bij Roger als het ware vanzelf. Roger hamerde, beitelde en laste onvervaard. Zijn vaardige handen kenden geen rust. Deze op en top selfmade-man heeft nooit opgehouden zichzelf te vervolmaken. Thans boetseert hij zijn koper ruimtelijk meesterlijk. Dode materie maakt hij levend in een bestendig ateliergevecht.
Vijftig jaar reeds hamert Roger nu. Het werd nooit bandwerk of massaproductie. Kunstsmeedwerk is een arbeid van lange adem. Voor de opbouw van zijn vogels ontwikkelde Roger zijn eigen specifieke techniek. Geen enkel werk verlaat zijn werkplaats vooraleer het hemzelf volledig voldoet. Hij schrikt er niet voor terug het werk van dagen met enkele forse hamerslagen te vernietigen, wanneer het niet naar zijn zin is.
Ondanks zijn voortdurend stijgend succes bleef Roger kunstsmeedwerk steeds als hobby beoefenen. Zijn loopbaan als lasser-smid ging gedurende 45 jaar onverstoord voort. Nu nog, jaren na zijn opruststelling, heeft hij steeds woorden vol lof voor de stabiele werkkring van Interescaut, waar hij zowel van zijn werkmakkers, zijn oversten en de elkaar afwisselende directies steeds het nodige begrip, de nodige steun en de nodige waardering heeft gekregen.
Nu geniet Roger echter volop van zijn volledig verworven vrijheid. Het keurslijf van de dagelijkse sleur om den brode is weggevallen. De passie voor zijn hobby, het kunstsmeden zal hij echter nooit kwijt raken. Zolang zijn armen het zullen volhouden, zal zijn bezetenheid niet tanen. Op vakantie gaan, zit er voor hem nauwelijks in. Immers, zijn aambeeld, zijn hamers en beitels en zijn lasapparaat kan je op reis onmogelijk meenemen.
VOGELS blijven de voorliefde van Roger! Letterlijk en figuurlijk hebben ze met de tijd een hoge vlucht genomen. Op vele plaatsen prijken zijn werken op ereplaatsen bij evenveel vrienden: gewonen burgers, sportkampioenen, werkmakkers, directeurs, gouverneurs, ministers, ja, zelfs bij onze koningen. Allemaal hebben ze hun bewondering getoond en hun waardering voor zijn kunstwerken uitgesproken. Menig ereteken viel Roger Pintens ten deel, waaronder niet in het minst in 1980 de Eremedaille van het Ministerie van Cultuur, dit voor zijn 35-jarige activiteit als kunstsmid. De pers liet zich ook niet onbetuigd. In talrijke artikels van prominenten werden superlatieven gebruikt.
In 1977 kwam onder impuls van de toenmalige direkteur van de elektriciteitscentrale te Schelle, de heer Vervaecke, het boek "Roger Pintens – Kunstsmid" tot stand. Omwille van de beperkte oplage is dat nu al een verzamelobject. In 1981 volgde reeds een tweede kunstboek, namelijk een kunstmonografie van de auteur Bert Dewilde, een werk dat evenzeer veel bijval genoot.
Vanavond, geachte genodigden, krijgt u hier een primeur aangeboden. U gaat namelijk een film te zien krijgen van de heer Willy Lenjou met tekst van Freddy Van Hove. Daarin kunt u van dichtbij gefilmd de opbouw volgen van een kunstwerk, een gier, van Roger. Waarom is dit nu een primeur? Het atelier van Roger is lange tijd verboden terrein geweest. Het was vroeger een streng bewaakt geheim hoe hij zijn werk verwezenlijkte. Nu heeft zijn kunst zo’n hoogte bereikt dat hij plagiaat niet meer vreest. De film met de prachtige titel "In vuur geboren!" mag dus gerust dit geheim voor het nageslacht prijsgeven.
En nu tot slot even tot Roger Pintens zelf! Roger, vriend, wij vieren hier vandaag uw jubileum van vijftig jaar koperkunstsmeedwerk. Vijftig jaar dat zijn niet minder dan twee normale generaties. Proficiat! Steeds maar virtuozer, steeds maar knapper werk! Elk werk bevat een, deel van u. Hoeveel zweet en tranen kleven aan die dode materie, bezield door uw passie. Begrijpelijk dat u met tegenzin afscheid neemt van één van uw werken. Het liefst van al zou u ze allemaal in uw nabijheid willen houden. Dat merken we, want uw woonst is nu al een museum.
En dat is dan de tweede primeur hier op deze jaarmarkt jubileumtentoonstelling te Willebroek. Ze toont werk van uw eigen privé-verzameling. Mede daardoor krijgt zij des te meer glans en betekenis.
Eén ding zijn wij altijd in u blijven waarderen, Roger. U bent fier op uw werk en dat is terecht. Maar ondanks uw stijgend succes en de belangstelling rondom u hebt u nooit een dikke nek gekregen. U bleef steeds de eenvoudige, nederige volksjongen. Amtitieus, maar pretentieloos. Al het officiële gedoe maakt u wat onwennig. Het hoeft volgens u allemaal niet, maar toch aanvaardt u het met de glimlach. Eenvoud siert de mens. En zo zijn we beland bij het begin van deze toespraak. Bij de MENS. De mans waar het tenslotte allemaal om gaat.
Roger, tot slot nog een woordje over uw vrouw Rosa. U weet wel, dat lieve Willebroekse blondje van toen. Zij heeft nu een halve eeuw lang moeten verdragen dat u buiten haar nog een andere passie hebt, namelijk uw passie voor de kunst. Maak nu, nu u meer tijd hebt, voor haar wat tijd vrij en leg ze af en toe eens in de watten.
Roger, wij wensen u nog vele jaren van intens kunstenaarsgenot en voor het nageslacht een vruchtbare koperproductie!
Wij danken het gemeentebestuur van Willebroek voor de gastvrijheid en hopen op een geslaagde jaarmarkt 1996 en veel belangstelling voor de jubeltentoonstelling ROGER PINTENS SR.