De tijd toen de genealoog en heemkundige enkel aangewezen was op pen en papier is reeds lang voorbij. Wat in de jaren tachtig als een hautain en overbodig stukje technisch vernuft werd beschouwd is vandaag de dag een bijna onmisbaar hulpmiddel geworden. De computer heeft in de meeste huiskamers een vaste stek gekregen. Hij evolueerde van veredelde typemachine tot krachtig communicatiemiddel dat van onze aardbol één groot dorp maakt.

E-mail of elektronische post, biedt ons de mogelijkheid op enkele luttele seconden een bericht te versturen naar het andere eind van de wereld. Je kan geen onderwerp bedenken waar je op het internet geen informatie over vindt. De afstand tussen twee muisklikken bedraagt soms duizenden kilometers die met het internet op amper vijf seconden worden overbrugd. Zoals de titel van dit artikel al deed vermoeden heeft onze vereniging ook haar plaatsje gekregen in dit wereldwijde kluwen en dit, al zeg ik het zelf, met succes. Maandelijks mogen we een 500-tal geïnteresseerden noteren die ons vereren met hun bezoek. Het, overigens ongecensureerde, gastenboek biedt hiervan het bewijs met de talloze positieve reacties van de enthousiaste bezoekers.

Deze technologische vooruitgang heeft natuurlijk ook haar schaduwzijde. Samen met het internet werd de internetgenealoog geboren. Het gemak waarmee gegevens worden uitgewisseld is zonder weerga. De "internetstambomen" tieren dan ook welig en de archieven die zich soms op enkele kilometers van iemands woonplaats bevinden blijken plots een onoverbruggelijke afstand te vormen. Nochtans zou een zichzelf respecterend genealoog of plaatselijk geschiedschrijver steeds de bron van zijn of haar gegevens moeten nagaan of op zijn minst de bron vermelden.

Deze wijsheid in gedachten kan ik je aanraden om de bewerking van de Boomse bevolkingsregisters te raadplegen op onze website. Het zijn de eerste registers sinds het ontstaan van de burgerlijke stand dewelke ons een beeld geven van het leven in onze gemeente gedurende de periode 1800 tot ca.1830. De originelen bevinden zich in het Rijksarchief van Antwerpen waar ze gearchiveerd zijn onder het hedendaags gemeentearchief van de gemeente Boom.

De staat van de registers is soms erbarmelijk en onvolledig. Bovendien werden de gegevens zeer onzorgvuldig opgetekend Toch leren zij ons veel. Per huis wordt vermeld wie de bewoners waren, wanneer en naar waar zij verhuisden. De beroepen, geboorte- en overlijdensdata kan je er eveneens in terugvinden. De verwantschap met het hoofd van het gezin werd ook genoteerd.

Toch dienen deze gegevens met enige omzichtigheid geïnterpreteerd te worden. De registers werden opgesteld in het Frans door ambtenaren die veelal een "eigen" vorm van de Franse taal hanteerden. Het is dus af en toe wel een beetje gissen naar wat er eigenlijk wordt bedoeld. Zo kan "belle mère" vertaald worden als het voor de hand liggende schoonmoeder maar kan tevens stiefmoeder betekenen.

Grand-mère is dan weer de grootmoeder van de kinderen in het gezin en derhalve de moeder van het hoofd van het gezin of diens echtgenote. De relatie van kinderen in het gezin ten overstaan van de moeder wordt ook niet vermeld. De kinderen die in het gezin worden vermeld kunnen dus uit een eerder huwelijk ontsproten zijn.

Indien de moeder een vorig huwelijk had brengt de familienaam enige duidelijkheid. Indien de vader echter een vorig huwelijk had is dit dus moeilijker uit te maken. Om een correcte gezinstoestand samen te stellen is het dan ook onontbeerlijk een vergelijking te maken met de gegevens van de burgerlijke stand. Deze vergelijking is momenteel volop aan de gang waardoor de eindfase van dit werk nog lang niet in zicht is en nog talloze verbeteringen worden aangebracht. De registers geven ons ook een idee van de leef- en werkomstandigheden van de Boomenaars aan het begin van de negentiende eeuw.

De inwoners van Boom beleefden een zeer complexe en moeilijke tijd. De arbeid was zwaar en de leefomstandigheden waren verre van luxueus. Kleine arbeidershuisjes domineerden in schril contrast met de herenhuizen van de gegoede burgerij het straatbeeld.

Gezinnen met 10 kinderen en meer vormden geen uitzondering.Van leerplicht was nog meer dan honderd jaar geen sprake. Kinderen van amper 7 jaar oud werkten net als het overgrote deel van de bevolking in de steenbakkerijen. De Boerekrijg van 1798 lag bij velen nog vers in het geheugen. Het verzet tegen de Franse bezetter werd met harde hand teruggeslagen. Er werd geroofd, geplunderd en gemoord. Melchior De Wagter, Maria Theresia Verheyden en Pieter Vermeylen overleefden net als talloze lotgenoten, de wreedheden niet.

De huidige grote markt was een druk bezochte plaats. Het bezoek aan de markt had echter een heel ander doel. In die tijd was immers het kerkhof van Boom daar gevestigd. Betere tijden lagen echter in het verschiet.In 1815 kondigde de belleman met luide stem in de Boomse straten de val van de Fransen aan. Het zou echter nog 15 jaar Nederlands bestuur vergen vooraleer de onafhankelijheid in ons landje kon gevierd worden.

Toch draaide in die periode de economie op volle toeren. De industriële revolutie kwam op gang. De steenbakkerijen produceerden op volle capaciteit. Het overgrote deel van de Boomenaars was tewerkgesteld in de steenbakkerijen. Het vervoer van de bakstenen gebeurde met schepen waardoor er ook heel wat schippers te Boom resideerden. Er verbleven ook heel wat scheepskapiteins te Boom die meestal uit Papenburg in Duitsland kwamen maar ook uit Noorwegen en Denemarken.

De schepen dienden ook te worden hersteld waardoor er zich te Boom ook heel wat scheepswerven bevonden. De scheepsconstructeurs kwam bijna allemaal uit Baasrode. De specialisten-zeilmakers kwamen dan weer allen uit Nederland. Zo woonden er al snel een bont allegaartje aan nationaliteiten in Boom. Onderwijzers, gynaecologen en zelfs een goudsmid en wijnhandelaar hadden Boom als woonplaats gekozen.

Dit is slechts een greep uit de diverse beroepen die er in onze gemeente werden uitgeoefend.

Er loopt momenteel ook nog een genealogische bewerking van onze buurgemeente Willebroek. Met dit ambitieuze project wordt getracht de periode 1730-1780 van de parochieregisters te reconstrueren aan de hand van alternatieve bronnen zoals het notariaat en de registers van de buurgemeenten.

De parochieregisters van Willebroek werden vernietigd tijdens één van de talloze oorlogen die onze streek heeft gekend. De basis van dit werk zijn de dopen 1686-1727 en de dopen, huwelijken en overlijdens 1779-1792. Momenteel telt deze bewerking meer dan 15000 personen. De bewerking is als het ware interactief. Ze wordt geraadpleegd en aangevuld met gegevens van de lezers. Dit alles resulteert in een uniek en waardevol genealogisch werk met bronvermeldingen waardoor niet zelden onderlinge contacten ontstaan met andere genealogen. Hierdoor wordt voor velen een lacune overbrugd die voordien een blanco pagina in hun kwartierstaat vormde.

Naast de genealogische bewerkingen is er eveneens de mogelijkheid om onze waardevolle artikels die in de jaarboeken verschenen te raadplegen via onze website. Momenteel zijn ze nog niet allemaal beschikbaar maar daar wordt aan gewerkt. Eerlijkheidshalve moet ik er wel aan toevoegen dat deze artikels zonder illustraties zijn gepubliceerd vanwege de plaatsbeperking. Afbeeldingen nemen veel plaats in op een website en verhogen de inlaadtijd van een pagina waardoor dit een mooi compromis leek.

Wil je Boom kennen zoals het er vroeger uitzag? Dat kan ook op onze website. Diverse oude foto’s brengen het vroegere Boom in beeld en zullen ongetwijfeld aan de rijpere bezoeker herinneringen naar boven brengen uit lang vervlogen tijden. De oude grote markt, de brandstraat, het oude station en het oude postkantoor zijn slechts enkele voorbeelden van wat je er zoal kan aanschouwen.

Deze nieuwe vorm van publiceren via het internet biedt ook nog een niet onbelangrijk voordeel. Missen is en blijft immers menselijk, met of zonder computer. Elk foutje wordt dan ook meteen verbeterd en een nieuwe versie met aangevulde gegevens van de bewerking wordt meteen op onze website gepubliceerd. Een boek daarentegen wordt verkocht met de fouten incluis.

De slogan van een bekende warenhuisketen indachtig dat je het aantal klanten op een dag moet verdienen is ook hier van toepassing. Je moet immers zorgen dat een bezoeker van een website een reden heeft om later terug te keren. Regelmatig nieuwe gegevens toevoegen is dus een must.

Tegenwoordig hebben vele internauten een zogenaamde breedbandverbinding die de mogelijkheid biedt om tegen een vast bedrag ongelimiteerd verbonden te zijn met het internet. Je kan echter ook verbonden zijn via een gewone telefoonlijn en dan kosten enkele uurtjes internet aardig wat geld. Voor deze laatste doelgroep bieden we via onze website de mogelijkheid onze bewerkingen en artikels te downloaden. Een simpele klik zorgt er voor dat de gewenste bewerking of artikel van het internet op je computer wordt overgezet. De internet connectie is dan niet langer nodig en de gegevens kunnen op eigen tempo worden uitgepluisd.

Hopelijk heb ik je met dit artikel kunnen overtuigen om onze website een bezoek te brengen.

Volgend adres brengt je naar onze webstek: http:www.tenboome.be

Tot slot wil ik je zeker het kattebelletje niet onthouden dat ik aantrof in de bevolkingsregisters. Het is een bewijs dat (vermeende) collegialiteit en vriendschap van alle tijden is.

TERUG NAAR INDEX JAARBOEKEN